Stellt Iech eng sechs Kilometer laang Landschaft vir, an där fréier Dagebaugebitter, géi Fielswänn, Pionéierbëscher, Dréchewisen a kleng Waasserflächen openeentreffen. Tëscht der Zowaasch, Uewerkuer a Bieles huet sech d’Natur déi fréier Dagebaugebidder no an no zréckeruewert. Rar Orchideeën, bedreet Päiperleken, Eidechsen, Fliedermais an Amphibien hunn hei en neie Liewensraum fonnt. Haut bilden de Kiemerchen, de Scheiergronn an de Groussebësch zesummen eng vun de sechs Kärzone vun der Minett UNESCO Biosphere, an där d’Biergbaugeschicht an d’Entwécklung vun der Natur enk matenee verbonne sinn.
Déi ronn 390 Hektar grouss Kärzon Kiemerchen / Scheiergronn / Groussebësch ass zënter 2019 als nationaalt Naturschutzgebitt klasséiert. Si erstreckt sech iwwer ongeféier sechs Kilometer vu Lasauvage iwwer Uewerkuer bis op Bieles a grenzt bal op hirer ganzer Längt u Frankräich.
Wéi déi aner Kärzone vun der Minett UNESCO Biosphere ass och dëst Gebitt staark vum fréieren Ofbau vun der Minett gepräägt. Besonnesch am Kiemerchen an am Scheiergronn gouf d’Eisenäerz bis an d’1970er Joren am Dagebau gewonnen.
Eng Landschaft, déi vum Dagebau geformt gouf
Déi fréier Biergbauaktivitéiten hunn am Kiemerchen an am Scheiergronn däitlech Spueren hannerlooss. Fielswänn, Ofbrochkanten, al Dagebauflächen an Transportweeër erzielen nach haut vun enger Zäit, an där d’Minette d’Landschaft an d’Liewe vun der Regioun bestëmmt huet.
Besonnesch markant ass déi ronn dräi Kilometer laang asphaltéiert Camionspist. Fréier gouf dëse Wee benotzt, fir d’Minett op direktem Wee an déi no geleeë Stolwierker ze transportéieren. Haut ass d’Pist eng wichteg Verbindung fir Foussgänger, Wanderer a Vëlosfuerer, déi duerch d’Naturschutzgebitt wanderen.
Domat steet si beispillhaft fir d’Entwécklung vun der ganzer Kärzon: Eng fréier industriell Infrastruktur huet eng nei Funktioun kritt an erméiglecht et haut, den Natur- a Biergbaupatrimoine vum Gebitt ze erliewen.
No der Astellung vum Dagebau huet d’Natur d’fréier ofgebaut Fläche lues a lues zréckeruewert. Op den oppene Biedem hunn sech Pionéierplanzen etabléiert. Duerno si Gréngflächen, Sträich an éischt Bëscher entstanen. Dës verschidden Entwécklungsstufe bilden haut e Mosaik vu Liewensraim, dee fir d’Biodiversitéit besonnesch wäertvoll ass.
De Groussebësch: e Bëschgebitt am Dall vun der Réierbaach
De Groussebësch ass duerch den CR174 an e puer Felder vun den aneren Deeler vun der Schutzzon getrennt. E läit bei Lasauvage am Dall vun der Réierbaach, och Crosnière genannt.
Dëse Bestanddeel vun der Kärzon besteet gréisstendeels aus engem groussen, zesummenhängende Bëschgebitt. Vereenzelt fënnt een awer och hei kleng fréier Dagebauflächen, déi un d’Biergbaugeschicht vum Site erënneren.
Eng vun dëse Flächen ass am Oktober 2021 entbuscht ginn. Duerch d’Fräistelle vum Terrain solle passend Liewensraim fir Eidechsen a rar Orchideeën erhalen an nei geschaf ginn. Dës Moossnam weist, well verschidden Aarten op oppen a sonneg Flächen ugewise sinn, datt geziilt Fleeg néideg ass, fir d’Zouwuesse vun dëse wäertvolle Liewensraim ze verhënneren.
De Groussebësch ass duerch verschidde Bëschweeër erschloss. Besonnesch gutt entdecke léisst sech d’Gebitt iwwer de Sentier de la Crosnière, deen der Réierbaach duerch den Dall vu Lasauvage nogeet.
Eng aussergewéinlech Biodiversitéit am Häerz vum Minett
D’Kärzon Kiemerchen / Scheiergronn / Groussebësch zeechent sech duerch eng grouss Villfalt u Liewensraim aus. Pionéierbëscher, Dréchewisen, oppe Fielsflächen, al Dagebaugebitter, Weieren, Dëmpelen a fréier Minne bidden ënnerschiddlechen Déieren- a Planzenaarten e Réckzuchsraum.
Besonnesch bemierkenswäert ass de Räichtum un Orchideeën. Am Fréijoer kann een hei ënner anerem d’Cungs’ Fleeschrout Fangerwuerzel (Dactylorhiza incarnata ssp. cungsii) entdecken, eng rar Orchidee, déi weltwäit just hei virkënnt. Och d’Beien-Aperjoerorchidee (Ophrys apifera) beräichert zu dëser Joreszäit d’Landschaft.
|
|
© Marc Weis
Nieft den Orchideeë wiisst hei och dat gesetzlech geschützt echt Dausendguldekraut. Dës Planze profitéiere vun den nährstoffaarmen, oppenen a sonnege Standuerter, déi nom Enn vum Dagebau entstane sinn.
D’Dréchewisen an déi verschidde Stadie vun der Vegetatiounsentwécklung bidden och ville Päiperleken e passende Liewensraum.
Fielswänn, Minnen a Weieren als Liewensraim
D’Reliefformer, déi duerch den Dagebau entstane sinn, hunn haut eng wichteg ekologesch Funktioun.
Déi sonneg Steewänn an déi oppe Fielsfläche bidden Eidechse geschützte Plazen, op deenen si sech zeréckzéien an d’Sonn notze kënnen. D’Minnen ënner de fréieren Dagebaufläche ginn dogéint vu Fliedermais als Liewensraum genotzt.
Och déi kleng Waasserfläche vum Naturschutzgebitt spille fir d’Biodiversitéit eng entscheedend Roll. An den Dëmpelen a Weieren ass ënner anerem d’Kräizmouk ze fannen. Dës Amphibienaart, déi op Lëtzebuergesch och Onk genannt gëtt an de wëssenschaftlechen Numm Epidalea calamita dréit, ass zu Lëtzebuerg vum Ausstierwe bedreet.
D’Zesummespill vun dréchenen, sonnegen a fiichte Liewensraim mécht déi besonnesch ekologesch Qualitéit vun dëser Kärzon aus. Op relativ enk begrenztem Raum fannen sech Aarten, déi ganz ënnerschiddlech Liewensbedéngunge brauchen.
D’Kärzon zu Fouss oder mam Vëlo entdecken
Déi grouss Ausdeenung vum Gebitt mécht et méiglech, d’Kärzon iwwer verschidde Wanderweeër an Etappen ze entdecken.
Déi fréier Camionspist bitt eng einfach Verbindung queesch duerch d’Naturschutzgebitt. Wou fréier Camionen gefuer sinn, beweegen sech haut Foussgänger, Wanderer a Vëlosfuerer duerch déi nei entstane Natur- a Bëschlandschaft.
Fir de Groussebësch an den Dall vun der Réierbaach ze entdecken, bitt sech de Sentier de la Crosnière un. De Wee verleeft laanscht d’Baach, déi den Dall vu Lasauvage geformt huet, a féiert duerch d’Bëschlandschaft vun dësem Deel vun der Kärzon.
Weider Méiglechkeete sinn:
- den Auto-Pédestre Déifferdeng;
- de CFL-Wanderwee 27 tëscht Bieles-Zolwer an Uewerkuer;
- de CFL-Wanderwee 28 tëscht Uewerkuer an Nidderkuer.
Dës Weeër erméiglechen ënnerschiddlech Perspektiven op d’Kärzon a verbannen déi natierlech Liewensraim mat den nach siichtbare Spuere vum fréieren Eisenerzofbau.
Eng Landschaft, déi geziilt gefleegt gëtt
D’Natur huet sech grouss Deeler vun de fréieren Dagebauflächen nees zréckeruewert. Dës Entwécklung bedeit awer net, datt all Deel vum Gebitt sech komplett ouni mënschlecht Agräife soll entwéckelen.
Verschidde rar Planzen an Déieren si vun oppenen, sonnegen an nährstoffaarme Flächen ofhängeg. Wann dës Beräicher mat der Zäit komplett vu Sträich a Bëscher iwwerwuess ginn, verschwannen och déi Liewensraim, déi Orchideeën, Eidechsen, Päiperleken an aner spezialiséiert Aarte brauchen.
D’Entbuschung vun enger fréierer Dagebaufläch am Groussebësch am Oktober 2021 ass e Beispill fir esou eng geziilt Naturschutzmoossnam. Si soll dozou bäidroen, déi oppe Standuerter an hir charakteristesch Biodiversitéit laangfristeg ze erhalen.
D’Kärzon ass domat net nëmmen eng Landschaft, déi vun der Natur zréckeruewert gouf. Si ass och e Gebitt, an deem déi verschidde Stadie vun dëser Entwécklung bewosst geschützt a gefleegt ginn.
![]() |
![]() |
![]() |
© Yann Logelin / Jan Herr / Marc Weis
Wat kann een an der Ëmgéigend entdecken?
E Besuch vun der Kärzon léisst sech mat verschiddene Plazen an der Ëmgéigend kombinéieren.
Lasauvage
Lasauvage läit am Dall vun der Réierbaach an ass en ideale Startpunkt, fir de Groussebësch an de Sentier de la Crosnière ze entdecken. D’Uertschaft an hir Ëmgéigend sinn enk mat der Biergbaugeschicht vun der Regioun verbonnen.
Dall vun der Réierbaach
D’Réierbaach, och Crosnière genannt, huet den Dall vu Lasauvage geformt. De Sentier de la Crosnière féiert laanscht de Waasserlaf an duerch déi grouss Bëschfläche vum Groussebësch.
Déifferdeng an Uewerkuer
D’Kärzon ass iwwer verschidde Wanderweeër mat Déifferdeng an Uewerkuer verbonnen. Den Auto-Pédestre an d’CFL-Wanderweeër maachen et méiglech, d’Naturschutzgebitt vun deenen ënnerschiddlechen Uertschaften aus ze entdecken.
Bieles an Zolwer
Am ëstlechen Deel erstreckt sech d’Kärzon bis an d’Géigend vu Bieles an Zolwer, mat sengem imposanten Zeiebierg, dem Zolwerknapp. Och vun hei aus ginn et Verbindungen, déi et erlaben, d’Landschaft zu Fouss ze erfuerschen.
Dat jéngst Schutzgebitt an der Minett UNESCO Biosphere
D’Kiemerchen, de Scheiergronn an de Groussebësch weisen op exemplaresch Manéier, wéi enk d’Natur an d’Biergbaugeschicht am Minett matenee verbonne sinn.
Déi fréier Dagebauflächen, Fielswänn, Minnen an Transportweeër sinn net verschwonnen. Si bleiwen als Elementer vun der Landschaft siichtbar a bilden haut gläichzäiteg d’Basis fir nei Liewensraim.
Op de fréiere Biergbaufläche wuessen elo rar Orchideeën. An den ale Minne fannen d’Fliedermais en Ënnerdaach. D’Steewänn bidden Eidechse passend Konditiounen, wärend Dëmpelen a Weiere bedreet Amphibien ophuelen. Déi fréier Camionspist ass zu engem Wee fir Wanderer, Foussgänger a Vëlosfuerer ginn.
Dës Kärzon verkierpert domat eng zentral Iddi vun der Minett UNESCO Biosphere: d’Natur schützen, d’Industriegeschicht an der Landschaft liesbar halen an de Mënschen erméiglechen, béides op eng respektvoll Manéier ze entdecken.




