An der Minett UNESCO Biosphere spillen eenzel Gebidder eng zentral Roll: d’Kärzonen. Dat si Raim, an deenen den Naturschutz, d’Erhale vu Liewensraim an déi respektvoll Entdeckung vun der natierlecher Ëmwelt am Mëttelpunkt stinn. D’Naturschutzgebitt Prënzebierg-Giele Botter ass eng vun dëse wäertvolle Plazen. Tëscht Déifferdeng a Péiteng geleeën, gehéiert et zu den ekologeschen Häerzer vum Territoire an zu de markantste Landschaften am Minett.

Hei hunn déi fréier rout Biedem, déi vum Ofbau vun der Minett gepräägt goufen, sech an eng lieweg, verännert an iwwerraschend Landschaft verwandelt. Ënner de Schrëtt vun de Visiteurinnen a Visiteuren erzielt all Wee eng duebel Geschicht: déi vun engem industrielle Patrimoine, deen de Süde vu Lëtzebuerg gepräägt huet, an déi vun enger Natur, déi déi fréier Dagebaugebidder no an no zeréckgewonnen huet.

De Giele Botter-Prënzebierg ass dofir vill méi wéi nëmmen eng Plaz fir spadséieren ze goen. Et ass eng Erliefnisplaz ënner fräiem Himmel, e Raum fir ze beobachten, e Geologiebuch a Liewensgréisst an e Refugium fir vill rar Aarten. Et ass eng ideal Plaz, fir bei engem eenzege Spadséiergang konkret ze verstoen, wat et fir eng Géigend bedéit e Biosphärereservat ze sinn: schützen, léieren, weiderginn an den Territoire anescht erliewen.

Scho gewosst? Eng aussergewéinlech Biodiversitéit am Häerz vum Minett

D’Naturschutzgebitt Prënzebierg-Giele Botter ass ee vun den ekologesche Bijoue vun der Minett UNESCO Biosphere. Dëst fréiert Dagebaugebitt, wat haut e Refugium fir d’Natur ass, bréngt e bemierkenswäerte Mosaik u Liewensraim zesummen: dréche kallekräich Wisen, Fielswänn, Weieren, fiicht Wisen, Pionéierbëscher a gewuesse Bichebëscher. Dës Villfalt bitt ville raren Aarte gënschteg Konditiounen.

• 21 Aarte vu wëllen Orchideeëgoufen am fréieren Dagebaugebitt nogewisen.
• 171 Aarte vu Päiperleken a Nuetspäiperleken, déi sonneg Liewensraim gär hunn, goufen am Schutzgebitt dokumentéiert, dorënner en héijen Undeel u bedrote Aarten.
• 10 Fliedermausaarte sinn am Naturschutzgebitt nogewisen, virun allem well déi fréier Galerien als Wanterquartéier déngen.
• D’Weieren an déi fiicht Wisen si Liewensraum fir spezialiséiert Aarten, dorënner de Kammmolch an déi fleeschrout Fangerwuerzel.
• Oppe Liewensraim musse gepfleegt ginn, besonnesch duerch d’Ewechhuele vu Gesträich, Wanderbeweedung, Méien oder d’Fräileeë vum Buedem, fir ze verhënneren, datt se no an no vun Hecken a Bësch iwwerwuess ginn.

 

© Marc Weis & Minett UNESCO Biosphere

Wann de roude Buedem gréng gëtt

Joerzéngtelaang war de Giele Botter eng Plaz wou geschafft gouf. Ofbaufronten, Terrassen, Galerien a fréier Transportweeër erënneren un d’Zäit, an där de Minett hei ofgebaut, transportéiert, zerklengert an duerno bei d’Héichiewe bruecht gouf. D’Spuere vun dëser Aktivitéit sinn haut nach ze gesinn: si ginn dem Site säi besonnescht Relief a säi markante Charakter.

Nodeems de Biergbau opgehalen hat, huet d’Natur awer lues a lues ugefaangen, de Site zeréckzegewannen. Aarm Biedem, plakeg Fielsen, Crassieren a Weieren hunn eng grouss Villfalt u Mikroliewensraim geschaf. Wat ufanks wéi eng zerstéiert Landschaft ausgesinn huet, ass zu engem Mosaik vun natierleche Liewensraim ginn. Dat Rout vum Minett trëtt haut an en Dialog mam Gréng vun de Pionéierbëscher, mam Giel vun de Blummen, mam Rosa vun den Orchideeën an dem diskrete Laanschtfléie vun de Päiperleken.

Den Entdeckungspad Prënzebierg-Giele Botter, ronn 7,7 km laang, invitéiert d’Visiteurinnen a Visiteuren, dës Verwandlung Schrëtt fir Schrëtt ze entdecken. Hie féiert laanscht d’Weeër, déi d’Grouwebunn fréier geholl huet, mécht et méiglech verschidde Stadie vun der natierlecher Successioun ze observéieren a weist, wéi eng vum Mënsch gepräägt Landschaft zu engem Refugium fir d’Liewegt ka ginn.

Duerch 175 Millioune Joer Geschicht trëppelen

De Giele Botter ass och en aussergewéinleche geologesche Site. De ronn 2,6 km laange geologesche Pad féiert laanscht d’Ofbaufronten vum fréieren Dagebau. Dës Fielsflächen leeë Schichte fräi, déi soss ënner der Vegetatioun verstoppt sinn, a maachen et méiglech, d’Geschicht vun der Minett ze liesen, déi an engem Urozean ugefaangen huet.

Fossilien, eisenhalteg Oolithen, Kalleksschichten, Mergel an Ofbaufronten erzielen eng Geschicht, déi wäit iwwer de mënschleche Moossstaf erausgeet. Op dësem Wee beweegen d’Visiteurinnen a Visiteuren sech vun der Industriezäit zeréck an eng vill méi al Geschicht: déi vun engem Mier, dat d’Regioun viru ronn 175 Millioune Joer bedeckt huet.

E Spadséiergang fir Virwëtzeg, Familljen a Frënn vum Minett

De Site léisst sech wéi eng Aventure entdecken. Naturbegeeschterter kënnen no Orchideeën, Päiperleken, Weieren an Déierespuere sichen. Leit, déi sech fir d’Industriegeschicht interesséieren, entdecken al Galerien, Ofbaufronten, Weeër vum Eisenäerztransport a Spuere vun der Biergaarbecht. Famillje fannen hei e variéierte Spadséiergang mat Erkläertafelen a Landschaften, déi sech permanent veränneren.

D’Visitt muss awer respektvoll bleiwen: et ass wichteg, op de markéierte Weeër ze bleiwen, Hënn un der Léngt ze halen, keng Planzen ze plécken, Déieren net ze stéieren an net ze no un d’Fielsflächen erunzegoen. An enger Kärzon zielt all Geste, fir dat fragilt Gläichgewiicht vum Site ze erhalen.

© Visit Minett / PULSA Pictures

An der Géigend: d’Aventure ronderëm de Giele Botter verlängeren

Eng Visitt um Giele Botter – Prënzebierg léisst sech ganz einfach op e ganzen Dag am Minett verlängeren. Verschidde markant Plaze leien direkt an der Géigend a verbannen Natur, Industrie, Eisebunnspatrimoine an Archeologie mateneen.

Minett Park Fond-de-Gras

De Minett Park Fond-de-Gras ass en Open-Air-Musée, deem säi roude Fuedem d’Eisenäerz ass. Dozou gehéieren ënner anerem de Fond-de-Gras, d’Duerf Lasauvage, de fréieren Dagebau Giele Botter an de kelteschen Oppidum Tëtelbierg. Et ass den ideale Startpunkt, fir d’Naturschutzgebitt an déi méi breet Geschicht vum Äerzbaseng anzeuerdnen.

Train 1900

Den Train 1900 invitéiert d’Visiteurinnen a Visiteuren, den Eisebunnspatrimoine vum Minett op eng besonnesch Manéier ze erliewen. Déi historesch Lokomotiven an d’Atmosphär vum Fond-de-Gras ginn en Abléck, wéi d’Biergbaulandschaften ausgesinn hunn, wéi d’Eisebunn fir den Äerztransport an dat industriellt Liewe vun der Regioun onverzichtbar war.

Minièresbunn

D’Minièresbunn ass déi ideal Ergänzung zu enger Visitt um Giele Botter. Dës Erliefnisrees mat der Grouwebunn bréngt de Visiteurinnen a Visiteuren déi ënnerierdesch Welt vun de fréiere Minne méi no an hëlleft, d’Aarbechtskonditiounen an d’Infrastrukturen am Zesummenhang mat der Minett besser ze verstoen.

Archeologesche Site Tëtelbierg

Den archeologesche Site Tëtelbierg gëtt der Visitt eng weider historesch Déift. Op den Héichte vum Fond-de-Gras geleeën, erënnert den Oppidum Tëtelbierg drun, datt den Territoire scho laang virun der industrieller Aventure vun der Stolindustrie eng wichteg Plaz war. D’Visitt vum archeologesche Site selwer mécht et méiglech, keltesch Geschicht, Landschaft an industriellt Gediechtnes vum Minett mateneen ze verbannen.

Eng Landschaft, déi hir Geschicht weidererzielt

De Giele Botter-Prënzebierg ass eng Plaz, wou d’Vergaangenheet net verschwonnen ass. Si huet sech verwandelt. Déi fréier Carrièren si Liewensraim ginn. D’Ofbaufronten si Fënsteren an d’Geologie ginn. Déi industriell Spuere sinn Träger vun der Erënnerung ginn. An d’Natur huet d’Geschicht net ausgeläscht; si huet se nach méi siichtbar gemaach.

Als Kärzon vun der Minett UNESCO Biosphere erënnert dëse Site drun, datt Naturschutz net Ofschottung bedeit. E kann och eng Invitatioun sinn, en Territoire anescht ze kucken, seng Verletzbarkeeten ze verstoen, säi Räichtum ze respektéieren an de Visiteurinnen a Visiteure Loscht ze maachen, en ze schützen.

Um Giele Botter hunn déi rout Biedem sech mat Gréng bedeckt. A genee dës Begéinung tëscht Äerz, Gediechtnes a Biodiversitéit mécht d’Naturschutzgebitt Prënzebierg-Giele Botter zu enger vun den impressionantsten a léifste Plazen am Minett.