Virun den Diere vu Schëffleng weist sech um Dumontshaff eng renaturéiert Flosslandschaft, gepräägt vum Waasser, de Wisen an de Joreszäiten. E familljefrëndleche Léierpad invitéiert dozou, dës Landschaft z’entdecken, wou Vullen, wëll Planzen a Waasserbüffelen am Rhythmus vun der Uelzecht zesummeliewen.

 © Marc Weis

E liewegt Dall am Häerz vun der Minett UNESCO Biosphere

Nëmmen e puer Minutte vum Schëfflenger Zentrum weist dës grouss Auelandschaft eng aner Säit vum Süde vu Lëtzebuerg, wäit ewech vun de roude Fielsen an de fréieren Dagebaugebidder. D’Uelzecht an d’Kiemelbaach schlängelen sech hei tëscht Fiichtwisen, Lëtschbestänn, Weeden a Weidebëscher.

D’Pufferzon vum Dumontshaff erstreckt sech iwwer Schëffleng, Monnerech a Beetebuerg a gouf 2023 als nationaalt Naturschutzgebitt ausgewisen. Si ass e wichtegen Deel vum Natura-2000-Gebitt « Vallée supérieure de l’Alzette ».

Bannent der Minett UNESCO Biosphere weist si e Grondprinzip vun de Biosphärereservater: d’Biodiversitéit schützen a gläichzäiteg mënschlech Aktivitéiten erlaben, déi mam Fonctionnement vun den Ekosystemer vereinbar sinn.

Dem Waasser seng Plaz zréckginn

Am 20. Joerhonnert war d’Uelzecht kanaliséiert ginn, fir d’Waasser méi séier ofzeféieren an eng intensiv Landwirtschaft ze erliichteren. Dës Ëmgestaltungen hu Fiichtgebidder ausgedréchent, Liewensraim verschwannen a bei Héichwaasser d’Waasser méi séier ofléisse gelooss. Domat hunn si zu zwou historeschen Iwwerschwemmungen Ufank vun den 1990er Jore bäigedroen.

Tëscht 2004 an 2007 gouf d’Flossbett duerch ëmfangräich Renaturéierungsaarbechte nees an den déifste Beräich vum Dall verluecht. Niewenäerm, flaach Waasserzonen an temporär iwwerschwemmbar Fläche goufe restauréiert. Och d’Kiemelbaach krut nees e méi natierleche Laf.

De Floss kann elo nees iwwer seng Ufere klammen an d’Auen iwwerschwemmen, déi wéi e Schwamm funktionéieren: Si späicheren d’Waasser zäitweileg, bremsen d’Héichwaasser a ginn d’Waasser an dréchene Perioden no an no erëm of. Dës Dynamik reduzéiert den Iwwerschwemmungsrisiko flossofwäerts a léisst villfälteg Liewensraim nei entstoen.

E Réckzuchsgebitt fir Vullen

De bei Ornithologe beléiften Dumontshaff bitt duerch seng Liewensraim ville Vulle Plaze fir ze raschten, no Fudder ze sichen an ze bréien.

Déi historesch Inventarer vun 1924 bis 2009 hunn 144 Aarten erfaasst, dovu 66, déi och do bréien. Nom Restauréiere vun de Liewensraim gehéieren ënner anerem d‘Däichelchen (Tachybaptus ruficollis), d’Waasserhéngchen (Gallinula chloropus), de klenge Wakeleefer (Charadrius dubius), den Äisvull (Alcedo atthis) an de wäisse Stuerk (Ciconia ciconia) zu den Aarten, déi zeréckkomm sinn oder sech nei ugesidelt hunn.

Mat Gedold an Diskretioun kann een e Groreeër op der Lauer, e Sëlwerreeër op enger Fiichtwiss oder d’Opblëtze vun de blo-orange Fiedere vun engem Äisvull iwwer dem Waasser gesinn. Am Hierscht an am Wanter ass d’Pufferzon och eng Plaz fir divers Zuchvullen a Wantergäscht.

Fir si ze beobachten, gitt lues, haalt Ofstand an huelt wa méiglech eng Spektiv mat.

D’Waasserbüffelen, Gäertner vun der Landschaft

Ënnerwee begéint Dir vläicht de Waasserbüffelen, deenen opfällegsten Awunner vum Gebitt. Dës robust Déieren, déi gutt u Fiichtgebidder ugepasst sinn, iwwerhuelen e groussen Deel vun der natierlecher Fleeg.

Duerch hiert extensiivt Weede verhënneren si, datt Straicher a jonk Beem d’Wisen iwwerwuessen. Si erhalen eng oppe Landschaft mat kuerze Grasflächen, Fiichtwisen, Rietbestänn a méi héijer Vegetatioun, déi de Planzen, Insekten a Vulle jeeweils ënnerschiddlech Liewensbedéngunge bidden.

De Projet verbënnt esou ekologesch Restauratioun a Landwirtschaft: Eng ugepasste Bewirtschaftung kann zum Naturschutz bäidroen.

E Mosaik vu fiichte Liewensraim

Op enger klenger Fläch huet d’Renaturéierung eng villfälteg Vegetatioun gefërdert: Lëtschbestänn, zäitweileg iwwerschwemmte Wisen, Ufervegetatioun, grouss Seggen, Dëmpelen a Bestänn u Weiden.

Bei den Ënnersichunge goufen 2009 191 Aarte gezielt, dorënner 37, déi als méi rar gegollt hunn an deemools zu Lëtzebuerg ënner Schutz stoungen.

Dëse Räichtum entdeckt een an den Detailer: eng Blumm um Wee, eng Libell op engem Stréihallem, e Gesank am Riet oder Spueren am Bulli, nodeems d’Waasser sech zeréckgezunn huet. Beobachtung a Rou begleeden d’Entdeckung.

E Léierpad fir déi ganz Famill

De Léierpad bitt en einfache Circuit vun ongeféier 4,87 Kilometer, fir deen ee ronn 1 Stonn a 15 Minutte brauch, ouni d’Beobachtungspausen anzerechnen. Mat engem Héichtenënnerscheed vun nëmme 17 Meter eegent en sech fir Familljen a fir Visiteuren, déi d’Naturschutzgebitt a Rou entdecke wëllen.

Dëse Fräiloftlaboratoire weist d’Renaturéierung vun der Uelzecht, déi verschidde fiicht Liewensraim, d’Vullewelt, déi extensiv Beweedung an d’Entwécklung vun der Landschaft.

E Spadséiergang, deen sech mat all Joreszäit verännert

De ganze Joer iwwer zougänglech, verännert den Dumontshaff sech mat de Joreszäiten. Am Fréijoer begleeden d’Vullegesäng d’Erwäche vun der Vegetatioun. De Summer léisst d’Detailer vun de Wisen, dem Lëtsch an den Insekten erkennen. Den Hierscht bréngt Moiesniwwel an Zuchvullen. Am Wanter ginn déi kaal Beem de Bléck op d’Struktur vun den Auen an de Meandere vun der Uelzecht fräi.

No staarkem Ree kënnen Deeler vun der Landschaft iwwerschwemmt sinn: Dëst ass eng natierlech Funktioun a keng Feelentwécklung. Well d’Weeër da matscheg kënne sinn, si fest Schong oder Stiwwele recommandéiert.